Жер салығы қалай есептеледі
Жер салығы әрбір учаске бойынша есептеледі: мөлшерлеме × аудан (ҚР 2026 жылғы Салық кодексінің 575-бабы, 583-бабының 1-тармағы). Төлеушілер — меншік иелері, тұрақты жер пайдаланушылар және бастапқы өтеусіз уақытша жер пайдаланушылар (571-бап). Жеке тұлғаларға меншік құқығында тиесілі жер учаскелеріне жеке тұлғалардың мүлкіне салынатын салық салынады (599-бап).
- Елді мекендердің жерлері — 577-бап кестесі бойынша 1 м² үшін мөлшерлеме: 3-баған — тұрғын үй қорынан басқа, 4-баған — тұрғын үй қоры астындағы. Облыстық және аудандық маңызы бар басқа қалалар үшін — облыс орталығы мөлшерлемесінің 85% және 75%. Елді мекен шегіндегі өнеркәсіп жерлеріне 577-бап мөлшерлемелері бойынша, әуеайлақтарға 578-бап бойынша салық салынады (579-бап).
- Ауыл шаруашылығы жерлері — бонитет балы мен топырақ аймағы бойынша 1 га үшін мөлшерлеме (576-бап). Елді мекендерден тыс өнеркәсіп жерлері — 0-ден бастап бонитет балы бойынша 1 га үшін (578-бап).
- Мәслихат аймақтарға бөлу негізінде 577 және 578-баптардың мөлшерлемелерін 50%-дан аспайтын шамаға төмендете немесе арттыра алады (582-баптың 1-тармағы); елді мекен шегіндегі өнеркәсіп жерлері үшін жалпы төмендету — 30%-дан аспайды (579-баптың 2-тармағы).
- 581-бап: ЖҚС және казино — 577-баптың 3-бағанындағы мөлшерлеме × 10 (елді мекендерден тыс жерлер үшін — жақын маңдағы елді мекен бойынша), автотұрақтар — 3-баған бойынша мәслихаттың 10 есеге дейін арттыруымен. Құрылысқа арналған пайдаланылмайтын учаскелер — × 10, ауыл шаруашылығы алқаптары — нұсқама табыс етілген күннен бастап × 40.
- 0 коэффициентін (582-баптың 2-тармағы) мүгедектігі бар адамдардың мамандандырылған ұйымдары, АЭА қатысушылары, басым инвестициялық жобалар мен инвестициялар туралы келісімдер қатысушылары, АЭА және индустриялық аймақтарды басқарушы компаниялар қолданады. 0,1 коэффициенті (582-баптың 3-тармағы) — балаларды сауықтыру мекемелері, технологиялық парктер, коммерциялық емес ұйымдар, әлеуметтік саладағы ұйымдар және тізбедегі басқа тұлғалар. Учаске жалға берілген кезде жеңілдіктер шектеледі (582-баптың 4-тармағы).
Учаскені мемлекеттен алған кезде салық құқық берілген айдан кейінгі айдан бастап есептеледі (583-баптың 2-тармағы), сатқан кезде — нақты иелену кезеңі үшін: сатушы — беру айының басына дейін, сатып алушы — құқық туындаған айдың басынан бастап (584-баптың 2-тармағы). Салық кезеңі — күнтізбелік жыл (586-бап). Заңды тұлғалар мен ЖК декларацияны келесі жылдың 31 наурызынан кешіктірмей тапсырады (587-бап), салықты осы мерзімнен кейін 10 күнтізбелік күннен кешіктірмей төлейді (584-баптың 3-тармағы).
Мысал: Алматыдағы кеңсеге арналған 2 500 м² учаске — 28,95 ₸ × 2 500 = жылына 72 375 ₸. Мәслихаттың мөлшерлемелерді түзету туралы шешімдері ресми жарияланады — оларды учаскенің орналасқан жері бойынша тексеріңіз.