Орташа жалақы қалай есептеледі
Тәртіп Еңбек кодексінің 114-бабымен және Орташа жалақыны есептеудің бірыңғай қағидаларымен (ҚР Денсаулық сақтау және әлеуметтік даму министрінің 2015 жылғы 30 қарашадағы № 908 бұйрығы, кейінгі өзгерістерімен) белгіленген. Есептік кезең — оқиғаға дейінгі 12 күнтізбелік ай; жұмыскер аз жұмыс істесе, нақты жұмыс істеген уақыты алынады. Ұжымдық шарт, егер жұмыскерлердің жағдайын нашарлатпаса, өзге кезеңді көздеуі мүмкін.
- Орташа күндік (сағаттық) жалақы = есептік кезеңде есептелген жалақы ÷ бес күндік немесе алты күндік апта бойынша жұмыс істеген жұмыс күндерінің (сағаттарының) саны (Қағидалардың 8, 9-тармақтары).
- Орташа жалақы = орташа күндік (сағаттық) жалақы × жұмыс уақыты балансы бойынша оқиға кезеңінің жұмыс күндері (сағаттары) (Қағидалардың 7-тармағы). Жұмыс уақытын жиынтық есепке алу кезінде Қағидалардың 7-1-тармағы қолданылады.
- Орташа жалақы сақталған уақыт пен сомалар кезеңнен алып тасталады (Қағидалардың 4-тармағы). Қағидаларға қосымшадағы төлемдер ескерілмейді: еңбекке уақытша жарамсыздық бойынша жәрдемақы, пайдаланылмаған демалыс үшін өтемақы, іссапар өтемақылары, материалдық көмек, біржолғы көтермелеулер, бос тұру ақысы және басқалар.
- Тұрақты сипаттағы сыйлықақылар есептелген уақыты бойынша енгізіледі; тоқсандық — айына 1/3, жарты жылдық — 1/6, жылдық — 1/12 бойынша (Қағидалардың 14-тармағы). Лауазымдық жалақы көтерілгенде көтеру коэффициенті қолданылады (Қағидалардың 13-тармағы).
Қашан қолданылады
Орташа жалақы бойынша жыл сайынғы еңбек демалысы және пайдаланылмаған демалыс үшін өтемақы (Қағидалардың 15-тармағы), жұмыс берушінің кінәсінен бос тұру — орташаның кемінде 50%-ы (ЕК 112-бабы), жұмыстан айырылуға байланысты өтемақы төлемдері — бір айлық орташа жалақы (ЕК 131-бабы), донорлық және мемлекеттік міндеттерді орындау күндері (ЕК 124, 126-баптары), жұмыс беруші есебінен еңбекке уақытша жарамсыздық бойынша жәрдемақы (ЕК 133-бабы) төленеді. Іссапар кезінде іссапардың жұмыс күндері үшін жалақы сақталады (ЕК 127-бабы).
Сайтта демалыс ақысы, демалыс үшін өтемақы және ауырғандық бойынша жеке калькуляторлар бар. Есептік кезеңде жалақы есептелмесе, есеп алдыңғы 12 ай немесе лауазымдық жалақы бойынша жүргізіледі (Қағидалардың 10, 12-тармақтары).