Салық күнтізбесі · Есептер

870.00 нысаны — Қоршаған ортаға теріс әсер еткені үшін төлемақы бойынша декларация

Экологиялық рұқсат нормативтері немесе әсер ету туралы декларацияда мәлімделген көлем шегінде эмиссиялар мен қалдықтар үшін төлемақы есептелетін I–III санаттағы объектілер операторларының тоқсандық декларациясы. Төлемақы және оның мөлшерлемелері Салық кодексімен, ал негіздері Экологиялық кодекспен белгіленген.

Кім тапсырады

Экологиялық кодекс бойынша айқындалған I, II және III санаттағы объектілердің операторлары (ЭК 12-бабы) — экологиялық рұқсат (I және II санаттар) немесе қоршаған ортаға әсер ету туралы декларация (III санат) негізінде шығарындыларды, төгінділерді, қалдықтарды көмуді немесе күкіртті орналастыруды жүзеге асыратын заңды тұлғалар, ЖК және жеке тұлғалар. IV санаттағы объектілер төлемақы енгізбейді. Арнаулы режимдегі шаруа қожалықтары — режим шеңберіндегі қызметтен болатын әсер бойынша төлемейді.

Салық кезеңі

Салықтық кезең — күнтізбелік жыл (СК 358-бабы); декларация және ағымдағы төлемдер — тоқсан сайын.

Тапсыру мерзімі

Тоқсан сайын, есепті тоқсаннан кейінгі екінші айдың 15-інен кешіктірмей. Жылдық төлемақы сомасы 100 АЕК-ке дейінгі төлеушілер — бір рет, есепті жылдың 20 наурызынан кешіктірмей (егер рұқсат кейінірек алынса — ол алынған айдан кейінгі айдың 20-сына дейін).

Төлеу мерзімі

Төлемақының ағымдағы сомалары — есепті тоқсаннан кейінгі екінші айдың 25-інен кешіктірмей. Жылдық сомасы 100 АЕК-ке дейінгі I және II санаттағы объектілердің операторлары нормативтерді (лимиттерді) жыл үшін толық алдын ала төлеммен 20 наурыздан кешіктірмей (немесе рұқсат алынғаннан кейінгі айдың 20-сына дейін) сатып алуға құқылы.

Нормалар

ҚР СК 636–642-баптары (жалпы ережелер, төлеушілер, объект, мөлшерлемелер — 639-бап, коэффициенттер және төлеу тәртібі — 640-бап, кезең, есептілік — 642-бап); ҚР 02.01.2021 № 400-VI Экологиялық кодексінің 12, 39 және 127-баптары (объектілердің санаттары, эмиссиялар нормативтері және нормативтен тыс эмиссиялар, теріс әсер еткені үшін төлемақы); ҚР ҚМ 12.11.2025 № 695 бұйрығы, 25-қосымша (870.00 нысаны және түсіндірме), 29-қосымша (Қағидалардың 6-тармағының 25) тармақшасы)

Салық күнтізбесіндегі мерзімдер

  • 16фев

    Нысан 870.00

    Қоршаған ортаға теріс әсер еткені үшін төлемақы бойынша декларация 2025 жылғы IV тоқсан үшін

  • 25фев

    Төлеу

    Қоршаған ортаға теріс әсер еткені үшін төлемақы 2025 жылғы IV тоқсан үшін

  • 20мар

    Нысан 870.00

    Төлемдердің жылдық көлемі 100 АЕК-ке дейін болған кезде қоршаған ортаға теріс әсер еткені үшін төлемақы бойынша декларация 2026 жылға

  • 20мар

    Төлеу

    Норматив сатып алынған кезде қоршаған ортаға теріс әсер еткені үшін төлемақы (жылдық көлемі 100 АЕК-ке дейін) 2026 жылға

  • 15май

    Нысан 870.00

    Қоршаған ортаға теріс әсер еткені үшін төлемақы бойынша декларация 2026 жылғы I тоқсан үшін

  • 25май

    Төлеу

    Қоршаған ортаға теріс әсер еткені үшін төлемақы 2026 жылғы I тоқсан үшін

  • 17авг

    Нысан 870.00

    Қоршаған ортаға теріс әсер еткені үшін төлемақы бойынша декларация 2026 жылғы II тоқсан үшін

  • 25авг

    Төлеу

    Қоршаған ортаға теріс әсер еткені үшін төлемақы 2026 жылғы II тоқсан үшін

  • 16ноя

    Нысан 870.00

    Қоршаған ортаға теріс әсер еткені үшін төлемақы бойынша декларация 2026 жылғы III тоқсан үшін

  • 25ноя

    Төлеу жақын

    Қоршаған ортаға теріс әсер еткені үшін төлемақы 2026 жылғы III тоқсан үшін

2026 жылға арналған күнтізбе →

  • 15фев

    Нысан 870.00

    Қоршаған ортаға теріс әсер еткені үшін төлемақы бойынша декларация 2026 жылғы IV тоқсан үшін

  • 25фев

    Төлеу

    Қоршаған ортаға теріс әсер еткені үшін төлемақы 2026 жылғы IV тоқсан үшін

  • 25мар

    Нысан 870.00

    Төлемдердің жылдық көлемі 100 АЕК-ке дейін болған кезде қоршаған ортаға теріс әсер еткені үшін төлемақы бойынша декларация 2027 жылға

  • 25мар

    Төлеу

    Норматив сатып алынған кезде қоршаған ортаға теріс әсер еткені үшін төлемақы (жылдық көлемі 100 АЕК-ке дейін) 2027 жылға

  • 17май

    Нысан 870.00

    Қоршаған ортаға теріс әсер еткені үшін төлемақы бойынша декларация 2027 жылғы I тоқсан үшін

  • 25май

    Төлеу

    Қоршаған ортаға теріс әсер еткені үшін төлемақы 2027 жылғы I тоқсан үшін

  • 16авг

    Нысан 870.00

    Қоршаған ортаға теріс әсер еткені үшін төлемақы бойынша декларация 2027 жылғы II тоқсан үшін

  • 25авг

    Төлеу

    Қоршаған ортаға теріс әсер еткені үшін төлемақы 2027 жылғы II тоқсан үшін

  • 15ноя

    Нысан 870.00

    Қоршаған ортаға теріс әсер еткені үшін төлемақы бойынша декларация 2027 жылғы III тоқсан үшін

  • 25ноя

    Төлеу

    Қоршаған ортаға теріс әсер еткені үшін төлемақы 2027 жылғы III тоқсан үшін

2027 жылға арналған күнтізбе →

Экологиялық кодекспен байланысы

Экологиялық кодекс объектілерді әсер ету деңгейі бойынша төрт санатқа бөледі (ЭК 12-бабы) және төлемақы шығарындылар, төгінділер, қалдықтарды көму және күкіртті орналастыру үшін алынатынын, оны объектінің операторы енгізетінін, ал мөлшерлемелер мен тәртіпті салық заңнамасы айқындайтынын белгілейді (ЭК 127-бабы). Төлемақы тек экологиялық рұқсат нормативтері немесе III санаттағы объект мәлімдеген көлем шегіндегі әсер үшін алынады. Нормативтерден асатын эмиссиялар нормативтен тыс деп танылады (ЭК 39-бабының 9-тармағы) — олар үшін жауапкершілік төлемақы арқылы емес, ӘҚБтК бойынша туындайды.

Қалай тапсыру керек

  1. Тоқсандағы өндірістік экологиялық бақылау деректерін жинаңыз: стационарлық және жылжымалы көздерден шығарындылардың, төгінділердің, көмілген қалдықтардың, орналастырылған күкірттің нақты массасы — әр зат және қалдық түрі бойынша.
  2. Экологиялық рұқсаттың нормативтерімен және лимиттерімен (III санат үшін — әсер ету туралы декларациямен) салыстырыңыз. Төлемақыны есептеуге осы шектердегі нақты көлем алынады.
  3. Заттың тоннасы немесе қалдықтар бірлігі үшін салықтық кезеңнің 1-күніндегі АЕК-пен (2026 жылы АЕК — 4 325 теңге) СК 639-бабының мөлшерлемелерін қолданыңыз.
  4. Егер тиесілі болса, СК 640-бабының коэффициенттерін қолданыңыз (төменде қараңыз).
  5. ИСНА салық төлеушісінің кабинетінде 870.00 декларациясын және 870.01 қосымшаларын — табиғат пайдаланудың әр түрі бойынша бөлек толтырыңыз.
  6. Декларацияны ластау объектісінің орналасқан жері бойынша салық органына беріңіз. Жылжымалы көздер бойынша: мемлекеттік тіркелуге жататындар — олардың тіркелген жері бойынша; жатпайтындар — төлеушінің орналасқан жері бойынша.
  7. Төлемақыны тоқсаннан кейінгі екінші айдың 25-іне дейін рұқсатта көрсетілген көздің орналасқан жері бойынша төлеңіз.

Тапсыру тәсілдері:

  • Электрондық түрде — ИСНА-ның жаңа салық төлеуші кабинеті (МКК веб-қосымшасы), салықтық мобильді қосымша немесе МКК жүйесіне қосылған есепке алу бағдарламасы арқылы. Декларацияға басшының ЭЦҚ-сымен (ЖК үшін — кәсіпкердің өзінің) қол қойылады. МКК деректері бойынша, 2026 жылы нысандар СОНО АЖ мен ескі кабинетте біртіндеп өшірілді — ИСНА-да жұмыс істеу қажет.
  • Қағаз жүзінде — мемлекеттік кірістер басқармасына жеке өзі (екі данада, біреуі белгімен қайтарылады) немесе хабарламасы бар тапсырыс хатпен.

Мөлшерлемелерге коэффициенттер

  • 0 коэффициенті — кешенді экологиялық рұқсат болған кезде: онда белгіленген нормативтер мен лимиттер шегіндегі шығарындыларға, төгінділерге, қалдықтарды көмуге және күкіртті орналастыруға, рұқсат берілген күннен бастап (СК 640-бабының 2-тармағы).
  • 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап 2028 жылғы 1 қаңтарға дейін кешенді рұқсаты жоқ объектілер үшін: табиғи монополиялар субъектілері (коммуналдық қызметтер) және энергия өндіруші ұйымдар (электр энергиясын өндіру) үшін — жекелеген мөлшерлемелерге төмендету коэффициенттері; полигондардың операторлары үшін — халық түзетін қатты тұрмыстық қалдықтар үшін мөлшерлемеге 0,2; Үкімет тізбесіндегі шығарындылар бойынша ең ірі 50 I санаттағы объект бойынша басқа төлеушілер үшін — 2 коэффициенті (СК 640-бабының 3-тармағы).
  • 2028–2030 және одан кейінгі жылдары ең ірі объектілер үшін коэффициенттер кезең-кезеңімен өседі (4, содан кейін 8) — кодекс кешенді рұқсат алуға және ең үздік қолжетімді техникаларды енгізуге итермелейді.
  • Егер экологиялық тиімділікті арттыру бағдарламасы бойынша I санаттағы объект әсерді азайту көрсеткіштеріне қол жеткізбесе, нөлдік коэффициенттер тиісті жылдар үшін әдеттегі коэффициенттермен ауыстырылады және айырмаға өсімпұл есептеледі (СК 640-бабының 11-тармағы).

Нысанда не көрсетіледі

Декларацияда — әсер ету түрлері бойынша тоқсан үшін төлемақы сомалары. 870.01 қосымшасы табиғат пайдаланудың әр түрі бойынша бөлек толтырылады: онда төлемақы нормативтер шегіндегі нақты көлемдер, мөлшерлемелер және қолданылатын коэффициенттер негізінде есептеледі.

Ерекшеліктер

  • Салық органы экологиялық немесе салықтық бақылау анықтаған декларацияланбаған көлемге төлемақыны өзі есептейді және мәліметтерді алғаннан кейін 10 жұмыс күні ішінде хабарлама шығарады (СК 640-бабының 1-тармағы).
  • Экологиялық органдар салық органдарына рұқсаттар мен нормативтер туралы мәліметтерді тоқсан сайын, ал тексерулердің нәтижелері бойынша — әсер етудің нақты көлемдері туралы мәліметтерді береді.
  • Заңды тұлға өзінің бөлімшесін оның эмиссиялар көлемдері бойынша дербес төлеуші деп тани алады; шешім келесі жылдың 1 қаңтарынан бастап қолданылады.
  • МКК деректері бойынша, 2026 жылғы 26 наурыздан бастап 870.00 нысаны СОНО АЖ-да және ескі кабинетте өшірілді.
  • Егер мерзімнің соңғы күні жұмыс істемейтін күнге түссе, мерзім ең жақын келесі жұмыс күніне ауыстырылады (СК 64-бабының 2-тармағы). Электрондық түрде міндетті соңғы күннің 24:00-іне дейін орындауға болады.
  • Есеп «Құжат қабылданды» мәртебесімен форматтық-логикалық бақылаудан кейін ғана қабылданған болып есептеледі (СК 115-бабының 5-тармағы).
  • 2026 жылдан бастап кезекті есептілік мерзімінде тапсырылмаса, жүйе нөлдік көрсеткіштермен есепті өзі қалыптастырады (СК 115-бабының 6-тармағы). Егер салық салу объектісі болса, автоматты есепке қосымша есеп тапсыру қажет (СК 115-бабының 7-тармағы).
  • Салықтық есептілікті кері қайтарып алуға болмайды (328.00 өтінішін қоспағанда) — қателер сомалардың айырмасы көрсетілген қосымша есеппен түзетіледі (СК 115-бабының 9-тармағы, 116-бабы). Салық төлеушінің өзі қосымша есепте қосымша есептеген сомалар жауапкершілікке тартылмай төленеді (СК 116-бабының 1-тармағы).
  • Қосымша есепті тексеріліп жатқан кезеңге және тексеру нәтижелеріне шағым жасалып жатқан кезеңге беруге болмайды (СК 116-бабының 3-тармағы).
  • Жаңа кодексте салықтық есептілікті тапсыру мерзімін ұзарту туралы нормалар жоқ.

Жиі қойылатын сұрақтар

Бізде IV санаттағы объект. 870.00 тапсыру керек пе?

Жоқ. Экологиялық кодекс бойынша тек I, II және III санаттағы объектілердің операторлары төлеушілер болып табылады.

Біздің жылдық төлемақымыз шамамен 300 мың теңге. Әр тоқсан сайын тапсырамыз ба?

Жоқ. Жылдық төлемақы көлемі 100 АЕК-ке дейін болған кезде (2026 жылы — 432 500 теңгеге дейін) декларация бір рет, 20 наурыздан кешіктірілмей тапсырылады. Осындай сомасы бар I және II санаттағы объектілердің операторлары сол мерзімге дейін жыл үшін төлемақыны аванспен енгізіп, нормативтерді сатып ала алады.

Нормативтерден тыс шығарындылар үшін төлемақы төлене ме?

Декларация бойынша төлемақы тек нормативтер шегінде алынады. Нормативтен тыс эмиссиялар ӘҚБтК 328-бабы бойынша төлемақы мөлшерлемесінен пайызбен есептелетін әкімшілік айыппұлға әкеп соғады.

Кешенді экологиялық рұқсат не береді?

Осы рұқсаттың нормативтері шегіндегі шығарындылар, төгінділер, қалдықтар және күкірт бойынша төлемақы мөлшерлемелеріне 0 коэффициентін — ол берілген күннен бастап.

Айыппұлдар және тапсырмаудың салдары

  • Есепті мерзімінде ұсынбау — ӘҚБтК 272-бабы. Алғаш рет — ескерту (1-бөлік). Бір жыл ішінде қайталап — айыппұл (2-бөлік): жеке тұлғалар — 15 АЕК; шағын кәсіпкерлік субъектілері және КЕҰ — 30 АЕК; орта — 45 АЕК; ірі — 70 АЕК. 2026 жылы АЕК — 4 325 теңге.
  • Есепте салықты кеміту — ӘҚБтК 278-бабының 1-бөлігі (қылмыс белгілері болмаса): жеке тұлғалар — 10 АЕК; шағын бизнес және КЕҰ — 20%, орта — 50%, ірі — 80% қосымша есептелген сомадан.
  • Нормативтен тыс эмиссиялар, рұқсатта көрсетілмеген көздерден немесе жаңа рұқсатсыз эмиссиялар — ӘҚБтК 328-бабының 1-бөлігі: жеке тұлғалар — 150 АЕК; заңды тұлғалар — заттың асып кеткен мөлшеріне қатысты теріс әсер еткені үшін төлемақы мөлшерлемесінің 10 000%. Бір жыл ішінде (ірі бизнес үшін — үш жыл ішінде) қайталап — тиісінше 200 АЕК және 20 000% (2-бөлік). Жүйелі түрде асып кеткен кезде — көз бойынша рұқсаттың қолданылуын тоқтата тұрумен 20 000% (3-бөлік).
  • Экологиялық рұқсаттың шарттарын орындамау және нормативтен тыс шығарындылар мен төгінділер туралы хабарламау — ӘҚБтК 326 және 327-баптарының жеке құрамдары.
  • Экологиялық тиімділікті арттыру бағдарламасының көрсеткіштеріне қол жеткізбеген кезде — өткен жылдар үшін әдеттегі коэффициенттермен төлемақыны қайта есептеу және өсімпұл (СК 640-бабының 11-тармағы).
  • Уақтылы төлемеу — мерзімі өткен әр күн үшін өсімпұл және салықтық міндеттеменің орындалуын қамтамасыз етудің өзге де тәсілдері (СК 84–85-баптары). Жалпы қағидалар — анықтаманың жалпы бөлімінде.

Жалпы қағидалар: айыппұлдар, өсімпұл, шоттар бойынша операцияларды тоқтата тұру →

Дереккөздер

  • ҚР Салық кодексі 18.07.2025 № 214-VIII, 358, 636–642-баптар
  • ҚР Экологиялық кодексі 02.01.2021 № 400-VI, 12, 39, 127-баптар
  • ҚР Қаржы министрінің 12.11.2025 № 695 «Салықтық есептілік нысандарын оларды жасау бойынша түсіндірмемен және оларды ұсыну қағидаларын бекіту туралы» бұйрығы (ҚР ӘМ-де 12.11.2025 № 37390 тіркелген), 25 және 29-қосымшалар
  • ҚР Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексі 05.07.2014 № 235-V (adilet-тегі 19.08.2026 жағдай бойынша редакция), 272, 278, 326–328-баптар
  • Учёт.kz: «СОНО және ескі салық төлеуші кабинеті жұмысын тоқтатады: қандай нысандар және қандай мерзімде өшіріледі» (03.04.2026)

Анықтама тексерілді: 22 қараша 2026

Анықтама ақпараттық сипатта. Тапсырар алдында ҚР Салық кодексінің, нысанның және оны жасау қағидаларының өзекті редакциясын тексеріңіз.

Оқуға өтінім
Қоңырау шалу
WhatsApp-қа жазу
Telegram-ға жазу
Мәзір close
Тіл
Рус Қаз Eng

Google аудармасы

Басты бет Басты бет
Басты бет
Кесте Кесте
Кесте
Кабинет Кабинет
Кіру
Байланыстар Байланыстар
Байланыстар
Мәзір Мәзір
Мәзір