Қос құқықтық негіз
ЕАЭО елдерінің өзара саудасында ҚҚС пен акциздерді алу тәртібі Хаттамамен — ЕАЭО туралы шартқа № 18 қосымшамен белгіленген. Хаттама мына қағиданы бекітеді: экспорт кезінде — сатушыда нөлдік мөлшерлеме, импорт кезінде — салықты әкелу еліндегі сатып алушы төлейді, ал алмасудың негізгі құжаты әкелу туралы өтініш болып табылады. Қазақстанға арналған ұлттық қағидалар — СК 52-тарауы (511–533-баптар). Кодекстің өзі бұл тараудың ЕАЭО халықаралық шарттарына негізделгенін және СК-нің басқа тарауларымен алшақтық болған кезде осы тарау қолданылатынын көрсетеді. ЕАЭО-дан импорт кезінде ҚҚС 16% мөлшерлеме бойынша алынады.
Қалай тапсыру керек
- Тауарларды есепке қабылдау күнін анықтаңыз — есеп айы соған байланысты. Комиссия бойынша комитенттің тауарларды комиссионерге беру туралы бастапқы құжатының күні есепке қабылдау күні болып есептеледі.
- ҚҚС бойынша салық базасын есептеңіз: шарт бойынша тауарлардың құны (егер басқа шығыстар бөлек көрсетілсе, олар енгізілмейді), теңгеге қайта есептелген, плюс акцизделетін тауарлар бойынша акциз сомасы (СК 518-бабы).
- ҚҚС-ты (және акцизді) келесі айдың 20-сына дейін төлеңіз. Импортқа ҚҚС бойынша артық төлем болса, оны төлем есебіне есепке жатқызуға болады.
- ИСНА салық төлеушісінің кабинетінде 328.00 нысанын толтырыңыз: 1-бөлім (сатушы, сатып алушы, шарт, тауарлар кестесі), 3-бөлім және қосымша — егер мәмілеге делдалдар немесе үшінші елдер қатысса.
- Беру тәсілін таңдаңыз. Тек электрондық түрде — негізгі нұсқа: құжаттар қоса берілмейді, салық органы үш жұмыс күні ішінде төлемді растау туралы хабарламаны немесе дәлелді бас тартуды жібереді.
- Қағаз жүзінде төрт данада және электрондық түрде — егер тауарлар ҚҚС-тан босатылып (СК 525-бабының 2-тармағы) немесе ҚҚС сынға жатқызу әдісімен төленіп (СК 509-бабы) әкелінсе, сондай-ақ тауар ішінара қайтарылған жағдайда өтінішті нақтылау кезінде және баға ұлғайған кезде міндетті. Бұл жағдайда 10 жұмыс күні ішінде салық органы 2-бөлімде белгі қояды; үш данасы импорттаушыға қайтарылады, оның екеуін ол жеткізушіге береді.
- Бас тарту алған соң, бұзушылықтарды түзетіп, өтінішті 15 күнтізбелік күн ішінде қайта беріңіз (СК 530-бабының 9-тармағы).
Қағаз жүзінде берген кездегі құжаттар
- Жанама салықтардың төленгені туралы банк үзінді-көшірмесі немесе өзге төлем құжаты (не босату туралы құжаттар).
- Тауардың орын ауыстыруы туралы тауарға ілеспе құжаттар.
- Сатушының шот-фактуралары (егер оларды жазып беру оның елінің заңнамасында көзделсе) немесе құн туралы өзге құжат.
- Шарттар: сатып алу-сату, лизинг, қарыз, алыс берілген шикізатты дайындау немесе қайта өңдеу шарттары; комиссия немесе тапсырма шарттары.
- Егер тауар ЕАЭО-ның үшінші мемлекетінің аумағынан әкелінсе немесе ЕАЭО-дан емес тұлғадан сатып алынса, сатушының ақпараттық хабарламасы (егер бұл мәліметтер шартта болмаса); шет тілінде болса — қазақ және орыс тілдеріне аудармасымен.
Көшірмелерді басшының қолымен және мөрмен (бар болса) куәландыруға немесе нөмірленген кітапқа тігуге болады.
Нысанда не көрсетіледі
Тауардың әр позициясы бойынша: атауы, ЕАЭО СЭҚ ТН-нің 10 таңбалы коды, өлшем бірлігі және саны, құны мен валютасы, бағамы, көлік құжаты мен шот-фактураның деректемелері, есепке қабылданған күні, акциздер мен ҚҚС бойынша салық базасы, акциз бен ҚҚС-тың мөлшерлемелері мен сомалары. Жеңілдік болған кезде мөлшерлеменің орнына «жеңілдік» деп, ал сомада нөл жазылады. 2-бөлімді салық органы толтырады.
Ерекшеліктер
- 328.00 — кері қайтарып алуға болатын салықтық есептіліктің жалғыз түрі (СК 115-бабының 9-тармағы, 532-бабы). Жою әдісімен кері қайтарып алу — қате берілген, сапасыз тауар толық қайтарылған кезде немесе салық органы импорттың болмағанын анықтаған кезде; ауыстыру әдісімен — салық базасына әсер ететін деректер өзгерген кезде; өзгерту әдісімен — егер өтініш басқа салық органына жіберілсе. Базаға әсер етпейтін деректерді салық төлеуші өзі түзетеді.
- Сапасыз тауарды ол әкелінген айда қайтару — мұндай тауар өтініште көрсетілмейді. Кейінірек ішінара қайтару — кері қайтарылған өтініштің орнына өтініш беріледі; толық қайтару — өтініш жою әдісімен кері қайтарылады (СК 533-бабы).
- Егер тараптар есепке қабылданған айдан кейін бағаны ұлғайтса, баға өзгерген айдан кейінгі айдың 20-сынан кешіктірілмей ұлғайту сомасына өтініш беріледі (СК 530-бабының 10-тармағы).
- Тексеріліп жатқан кезеңге және ҚҚС пен акциздер бойынша тексеру нәтижелеріне шағым жасау кезеңінде өтінішті өзгертуге болмайды (СК 532-бабының 5-тармағы).
- ҚҚС бойынша тіркеу есебіндегі импорттаушы салықты нақты төлегеннен кейін 300.00 декларациясында сынға жатқызады. Комиссионерден сатып алушы ҚҚС-ты комиссионердің шот-фактурасы және салық органының белгісі бар өтініштің көшірмесі бойынша сынға жатқызады (СК 529-бабы).
- ҚР-дағы сатушы-экспорттаушыға ЕАЭО-дағы сатып алушының өтініші нөлдік мөлшерлемені растау үшін қажет: егер ол 180 күнтізбелік күн ішінде электрондық түрде түспесе, экспорттаушы ҚҚС-ты 16% мөлшерлеме бойынша төлеуге міндетті (СК 531-бабының 2-тармағы).
- ЕАЭО-дан сатушылар қатысатын көрме-жәрмеңке саудасын ұйымдастырушы ол басталғанға дейін 10 жұмыс күні бұрын салық органын хабардар етуге міндетті (СК 528-бабының 4-тармағы).
- МКК деректері бойынша, 2026 жылғы 2 сәуірден бастап 328.00 нысаны СОНО АЖ-да және ескі кабинетте өшірілді — оны ИСНА-да беру қажет.
- 2026 жылғы қарашада № 628 бұйрық Қаржы министрі м.а. 02.11.2026 № 734 бұйрығымен өзгертілді: 328.00 нысаны (1-қосымша) жаңа редакцияда жазылды, бекітілетін құжаттар тізбесінің тармақшаларының бірі алып тасталды. Беру алдында нысанды кабинеттегі өзекті нұсқамен салыстырыңыз.
- Егер мерзімнің соңғы күні жұмыс істемейтін күнге түссе, мерзім келесі жұмыс күніне ауыстырылады (СК 64-бабының 2-тармағы).
Жиі қойылатын сұрақтар
Егер мен ҚҚС төлеуші болмасам, 328.00 тапсыру керек пе?
Иә. Өтінішті ЕАЭО-дан кез келген импорттаушы, оның ішінде оңайлатылған режимдегі тұлғалар мен жеке тұлғалар тапсырады — мұнда ҚҚС бойынша тіркеу есебіне қоюдың маңызы жоқ.
Мерзімді қай күннен бастап есептеу керек — жөнелтуден бе, әлде түсуден бе?
Тауарлардың сатып алушыда есепке қабылданған күнінен. Өтініш пен төлем — келесі айдың 20-сынан кешіктірілмей.
Өтініштегі қатені түзетуге бола ма?
Иә, 328.00-ді кері қайтарып алуға болады: қатеге байланысты жою, ауыстыру немесе өзгерту әдісімен. Егер қате салық базасына әсер етпесе, түзету өз бетінше енгізіледі.
2026 жылы ЕАЭО-дан импорт кезінде ҚҚС мөлшерлемесі қандай?
Салық салынатын импорт мөлшеріне 16%; егер тауар акцизделетін болса, салық базасына акциз енгізіледі.
Жеткізуші үшін растауды қайдан алуға болады?
Электрондық түрде берген кезде салық органы үш жұмыс күні ішінде сізге төлемді растау туралы электрондық хабарлама жібереді; ЕАЭО елдерінің салық органдары мұндай өтініштермен электрондық түрде алмасады. Қағаз жүзінде берген кезде сіз белгі қойылған үш дана аласыз және оның екеуін жеткізушіге бересіз.