Қалай тапсыру керек
- 200.00 нысанының веб-қосымшадағы (салық төлеушінің кабинетіндегі) нысандарыңыздың тізбесінде көрсетілгеніне көз жеткізіңіз: тіркелгеннен кейін салық төлеуші тапсыруға міндетті нысандарды өзі белгілейді (СК 115-бабының 2-тармағы).
- Декларацияны есепке алу бағдарламасында немесе салық төлеушінің кабинетінде не ИС СОНО-да қалыптастырыңыз. Оны салықтық мобильді қосымша немесе МКК АЖ-ға қосылған сыртқы жүйелер арқылы да тапсыруға болады; қағаз нұсқасы — орналасқан жері бойынша салық органында.
- Есептілік түрін таңдаңыз: бастапқы (міндет пайда болған бірінші тоқсан), кезекті, қосымша, хабарлама бойынша немесе тарату (СК 114-бабы).
- Қосымшаларды толтырыңыз: алдымен 200.01 және қажет болса 200.02–200.06, содан кейін негізгі нысанның қорытынды жолдарын. Басшының ЭЦҚ-сымен (дара кәсіпкер үшін — дара кәсіпкердің өз ЭЦҚ-сымен) қол қойыңыз.
- Мәртебені тексеріңіз: есеп форматтық-логикалық бақылау нәтижелері бойынша «Құжат қабылданды» мәртебесі берілгеннен кейін ғана тапсырылды деп есептеледі (СК 115-бабының 5-тармағы).
- Салықтар мен әлеуметтік төлемдерді белгіленген мерзімдерде төлеңіз. Әлеуметтік төлемдер банк арқылы аударылады, кейін оларды Мемлекеттік корпорация бөледі; бірыңғай төлем таңдалған кезде — бір сомамен.
Нысанда не көрсетіледі
Негізгі нысанда салық агенті туралы жалпы мәліметтер (ЖСН немесе БСН, тоқсан, декларация түрі, төлеуші санаты, қызметкерлер саны) және тоқсанның әр айы үшін жиынтық сомалар бар: ЖТС, МЗЖ, МКЗЖ, ЖМЗЖ, әлеуметтік салық, ӘА, МӘМС-ке аударымдар, МӘМС-ке жарналар және бірыңғай төлем.
- ЖТС. Қызметкердің табысынан салық жылдың басынан бастап өспелі қорытындымен есептеледі: жылына 8500 АЕК шегіндегі салық салынатын табыстан 10% және асып кеткен сомадан 15% (СК 363, 441-баптары).
- Әлеуметтік салық. Мөлшерлеме — 6% (меншікті өндірістің ауыл шаруашылығындағы қызметі бойынша 1,8%). Объект — МЗЖ мен МӘМС-ке жарналарды және басқа да алып тастауларды шегергендегі қызметкерлердің табыстары бойынша жұмыс берушінің шығыстары; егер айдағы объект 14 АЕК-тен аз болса, салық 14 АЕК-тен есептеледі (СК 556–558-баптары). Дара кәсіпкерлер мен жеке практикамен айналысатын адамдар тіркелген мөлшерде төлейді: айына өздері үшін 2 АЕК және әрбір қызметкер үшін 1 АЕК, ауыл шаруашылығы қызметі бойынша шаруа немесе фермер қожалықтары — 0,6 және 0,3 АЕК.
- МЗЖ — қызметкер табысының 10%, бір агенттен айына 50 ЕТЖ-дан аспайтын табыстан; ЖМЗЖ — жұмыс берушінің есебінен, 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап 3,5% (2027 жылы — 4,5%, 2028 жылдан бастап — 5%); МКЗЖ — еңбек жағдайлары зиянды қызметкерлер үшін 5% (Әлеуметтік кодекстің 249–251-баптары).
- ӘА — объектінің 5%; айдағы объект 1 ЕТЖ-дан кем емес және 7 ЕТЖ-дан артық емес (Әлеуметтік кодекстің 244, 245-баптары).
- МӘМС-ке аударымдар — жұмыс берушінің есебінен 3% (есептеу үшін табыс — айына 40 ЕТЖ-дан аспайды), МӘМС-ке жарналар — қызметкердің табысынан 2%; дара кәсіпкерлер мен жеке практикамен айналысатын адамдар өздері үшін 1,4 ЕТЖ-дан 5% төлейді (МӘМС туралы заңның 27, 28-баптары).
- Бірыңғай төлем — оңайлатылған декларациядағы, шаруа немесе фермер қожалықтарына арналған режимдегі микро, шағын және орта бизнес үшін және ауыл шаруашылығы өнімін өндірушілер үшін: 2026 жылы ЖТС пен әлеуметтік төлемдерді бөлек төлеудің орнына объектіден 24,8% (СК 820–822-баптары). Таңдалған тәртіпті салықтық кезең ішінде өзгертуге болмайды.
2026 жылға анықтама үшін: АЕК — 4325 теңге, ЕТЖ — 85 000 теңге (2026–2028 жылдарға арналған республикалық бюджет туралы заң).
Қосымшалар
- 200.01 — ЖТС-ты, әлеуметтік салықты және әлеуметтік төлемдерді есептеу (еңбек және азаматтық-құқықтық сипаттағы шарттар бойынша табыстар, босатылған табыстар, әрбір төлем үшін база).
- 200.02 — шетелдіктер мен азаматтығы жоқ адамдардың (бейрезиденттердің) табыстарынан, оның ішінде халықаралық шарттар бойынша ЖТС.
- 200.03 — дербес салық агенті болып табылмайтын құрылымдық бөлімше бойынша есеп; бөлімшенің орналасқан жері бойынша салық органына тапсырылады (СК 445-бабының 3-тармағы).
- 200.04 — тұрақты салық режимі бар келісімшарт бойынша жұмыс істейтін салық төлеушілердің әлеуметтік салығы.
- 200.05 — әрбір резидент жеке тұлға бойынша мәліметтер: есептелген табыстар, шегерімдер, ЖТС және әлеуметтік төлемдер өспелі қорытындымен. СК 445-бабының 2-тармағы бойынша ол жылдың қорытындысы бойынша жасалады және IV тоқсанға арналған декларациямен, сондай-ақ тарату декларациясымен бірге ұсынылады.
- 200.06 — резидент қызметкерлердің табыстарынан бірыңғай төлемді есептеу.
Қателерді түзету және ерекше жағдайлар
- 2026 жылдан бастап тапсырылған декларацияны кері қайтарып алуға болмайды (СК 115-бабының 9-тармағы). Қатені қосымша декларациямен түзетеді: жолдарда дұрыс сома мен бұрын көрсетілген сома арасындағы айырманы көрсетеді (СК 116-бабы). Егер қосымша есептілік бойынша қосымша төлем белгіленген тәртіппен жүргізілсе, ол әкімшілік жауаптылыққа әкеп соқпайды.
- Егер декларация мерзімінде тапсырылмаса, МКК жүйесі нөлдік көрсеткіштері бар автоматты есептілікті өзі қалыптастырады (СК 115-бабының 6-тармағы). Осыдан кейін жүйе әдеттегі кезекті декларацияны қабылдамайды: төлемдер болған кезде автоматты есептілікке қосымша декларация беру қажет (СК 115-бабының 7-тармағы).
- Егер мерзімнің соңғы күні демалыс немесе мереке күні болса, мерзім ең жақын жұмыс күніне ауыстырылады (СК 64-бабының 2-тармағы). Мысалы, 2026 жылғы 15 тамыз — сенбі, сондықтан II тоқсанға арналған декларацияны 17 тамызда тапсыруға болады. Жаңа кодексте тапсыру мерзімін ұзарту көзделмеген.
- Дара кәсіпкердің қызметі таратылған немесе тоқтатылған кезде 200.05 қосымшасымен тарату декларациясы тапсырылады (СК 74–76-баптары, 445-бабының 2-тармағы).
- Есептілік әрбір жеке тұлға бойынша бөлінбей жасалмауы тиіс: мұндай декларация қабылданбайды (СК 115-бабы 8-тармағының 5) тармақшасы).
Типтік қателер
- ЖМЗЖ мөлшерлемесі қате: 2026 жылы — өткен жылғы 2,5% емес, 3,5%.
- ӘА 1 ЕТЖ-дан төмен немесе 7 ЕТЖ-дан жоғары сомадан есептеледі.
- Әлеуметтік салықты әлеуметтік аударымдарды шегере отырып, ескі формула бойынша есептейді; жаңа кодекстің 558-бабында мұндай азайту жоқ.
- Қызметкерлері бар оңайлатылған декларациядағы дара кәсіпкерлер қызметкерлердің әлеуметтік төлемдерін 910.00 нысанында көрсетуді жалғастырады және 200.00 нысанын тапсырмайды.
- IV тоқсанға арналған декларацияға 200.05 қоса берілмейді.
Жиі қойылатын сұрақтар
Егер тоқсанда қызметкерлерге төлемдер болмаса, 200.00 тапсыру керек пе?
Егер салық салу объектісі болмаса, есептілік талап етілмейді (СК 114-бабы 4-тармағының 2) тармақшасы), бірақ мерзім өткеннен кейін жүйе автоматты нөлдік декларацияны қалыптастыруы мүмкін. Егер қызметкерлер бар болса, бірақ қызмет уақытша жүргізілмесе, есептілікті тапсыруды салықтық өтінішпен тоқтата тұрған ыңғайлы (СК 117-бабы).
Оңайлатылған декларациядағы дара кәсіпкер қызметкер жалдады. Қандай есептер тапсыру керек?
2026 жылдан бастап қызметкерлер үшін ЖТС және әлеуметтік төлемдер тоқсан сайын 200.00 нысанында көрсетіледі. 910.00 нысанында дара кәсіпкердің табысы, режим бойынша салық және дара кәсіпкердің өзі үшін әлеуметтік төлемдер қалады.
Азаматтық-құқықтық сипаттағы шарттар бойынша жеке тұлғалардың табыстарын қайда көрсету керек?
Сол 200.00 декларациясында: салық агенті ЖТС-ты, МЗЖ-ны және МӘМС-ке жарналарды ұстайды, ӘА есептейді және бұл сомаларды 200.01 қосымшасында көрсетеді.
Қате тапсырылған 200.00 нысанын кері қайтарып алуға бола ма?
Жоқ. 2026 жылдан бастап салық есептілігін кері қайтарып алуға жол берілмейді (СК 115-бабының 9-тармағы). Түзету — сол тоқсанға арналған қосымша декларациямен ғана.
Әрбір қызметкер бойынша жылдық мәліметтерді қашан тапсыру керек?
200.05 қосымшасы күнтізбелік жылдың қорытындысы бойынша жасалады және IV тоқсанға арналған декларациямен бірге — келесі жылдың 15 ақпанынан кешіктірілмей тапсырылады (СК 445-бабының 2-тармағы).